Στα ίχνη του Θεού Ασκληπιού

Οι ρίζες της ιατρικής ανάγονται στο μύθο. Όλοι σχεδόν οι θεοί του Ολύμπου ασχολούνται με την θεραπεία των ασθενειών…και φυσικά με την πρόκληση των ασθενειών στους τιμωρημένους θνητούς. Γνωρίζουμε όλοι ότι ο Απόλλωνας θεράπευε. Και φυσικά όλοι λίγο-πολύ έχουμε ακούσει για τον Ασκληπιό. Αρχικά, λοιπόν, ο Ασκληπιός ήταν ένας άνθρωπος. Όχι βέβαια ένας άνθρωπος τυχαίος, αλλά ένας ηγεμόνας της Θεσσαλίας. Όλη η οικογένεια του, και φυσικά και ο ίδιος, συνδέονταν με την Ιατρική. Οι γιοι του, Μαχάονας και Ποδαλείριος , ήταν δεινοί θεραπευτές. Ο Μαχάονας, σύμφωνα με την προφορική παράδοση του Ομήρου, θεράπευσε τον Μενέλαο, όταν ο τελευταίος είχε τραυματιστεί σε μάχη κατά τον τρωικό πόλεμο, από το βέλος ενός Τρώα πολεμιστή. Ας δούμε τους σχετικούς στίχους.

"Κι ως είδεν τη λαβωματιάν απ' τη πικρή σαΐτα, το αίμα πρωτοβύζαξεν, κατόπιν απιθώνει, βοτάνια που ξερε, μ' αυτά το τραύμα μαλακώνει. (Ομήρου Ιλιάδα Δ' 217-219, μτφρ Γ. Ψυχουντάκη /Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης) Η σύζυγος του Ασκληπιού, Επιόνη, ανακούφιζε τον πόνο, η κόρη του, Υγεία, ήταν η θεά της υγείας, η κόρη του Πανάκεια, αντιπροσώπευε την ίαση και ο γιος του, Τελεσφόρος, την ανάρρωση. Πολύ αργότερα, ο Ασκληπιός γίνεται ήρωας και ημίθεος, ώστε αποκτά αμιγή θεϊκή υπόσταση μόνο τον 5ο π.Χ. αιώνα. Τότε θεωρείται γιος του Απόλλωνα και της θνητής Κορωνίδας. Θεωρείται μάλιστα μαθητής του κενταύρου Χείρωνα, ο οποίος ζούσε στο Πήλιο. Εκεί ο Χείρωνας καλλιεργούσε βοτάνια θεραπευτικά και δίδασκε την ιατρική επιστήμη. Πάραυτα, ο Ασκληπιός είχε έμφυτο το χάρισμα της ιατρικής γνώσης, κληρονομημένο από τον πατέρα του, Απόλλωνα. Ο κένταυρος Χείρωνας ήταν ετεροθαλής αδερφός του Δία και του είχαν δοθεί ιατρικές γνώσεις από την Άρτεμη. Λίγο αργότερα, τον 4ο π.Χ. αιώνα, το Ασκληπιείο της Επιδαύρου, θα γίνει το κέντρο για τις θαυματουργές θεραπείες των ασθενών.

Την ίδια εποχή ο Ιπποκράτης θα ιδρύσει και την ονομαστή ιατρική σχολή του στην Κω. Σε όλη την τότε γνωστή χώρα, ήδη από τον 6ο π.Χ. αιώνα, ακμάζουν τα Ασκληπιεία. Η χρυσή εποχή του Ασκληπιείου της Επιδαύρου όμως συναντάται τον 4ο και τον 3ο π.Χ. αιώνα. Στην ίδια εποχή ανάγονται χρονολογικά και η Θόλος, το θέατρο, ο ναός του Ασκληπιού ως και τα βόρια προπύλαια. Αν και το ιερό λεηλατείται από τον Σύλλα το 86 π.Χ. , οι πιστοί συνεχίζουν να προσέρχονται, ως τον 2ο μ. Χ. αιώνα. Τότε εξάλλου επισκέπτονται το Ασκληπιείο ο Παυσανίας και ο Γαληνός, ο συγγραφέας των "ανατομικών". Στην αρχή τρία ήταν τα ονομαστά Ασκληπιεία στην Αρχαία Ελλάδα. Το διασημότερο, που προαναφέρθηκε, στην Επίδαυρο, το Ασκληπιείο της Τρίκκης, πατρίδας του Ασκληπιού, στα σημερινά Τρίκαλα Θεσσαλίας, και το Ασκληπιείο στη Μεσσηνία. Γύρω στα 300 Ασκληπιεία αναπτύσσονται στην Αρχαία Ελλάδα, κτισμένα σε προνομιούχες από φυσικής απόψεως θέσεις, κυρίως κοντά σε τρέχοντα νερά και ιαματικές πηγές. Ήταν δομημένα ως ολόκληρα κτιριακά συγκροτήματα, περιλαμβάνοντας ναούς, μυστηριακούς χώρους, χώρους "εγκοίμησης", κατοικίες και ξενώνες, γυμναστήρια και λουτρά, πολιτιστικά κέντρα, όπως τα θέατρα…

Συνεπώς, τα Ασκληπιεία ήταν εστίες πολιτισμού. Στον χώρο διεξάγονταν ακόμη και αγώνες. Σήμερα σώζονται καλύτερα τα Ασκληπιεία της Επιδαύρου και της Κω. Το πρώτο μάλιστα έχει δώσει πληθώρα αρχαιολογικών ευρημάτων, τα οποία εκτίθενται στο αρχαιολογικό μουσείο της περιοχής. Όμως, ας δούμε με λίγα και απλά λόγια πως ήταν οργανωμένα τα Ασκληπιεία. Τα Ασκληπιεία διοικούνταν από τον πρωθιερέα, τον πρώτο δηλαδή ερέα, ο οποίος ήταν πανίσχυρος μάγος, γιατρός και θεραπευτής. Αυτός περιστοιχιζόταν από ανθρώπους ειδικούς στις μαλάξεις(μασάζ), στη γυμναστική και σε πολλές άλλες εργασίες. Φέρτε στο νου σας ανθρώπους σαν τους σύγχρονους φυσιοθεραπευτές. Ο ασθενής κατέφτανε, λουζόταν στα λουτρά, τον αναλάμβανα ν οι φυσιοθεραπευτές, και αν μπορούσε, γυμναζόταν και υποβαλλόταν σε δίαιτα και νηστεία. Παρατηρείστε ότι ο εξαγνισμός του σώματος και της ψυχής αποτελούσε την κύρια θεραπεία., σε συνδυασμό με τα θεραπευτικά βοτάνια και την αυθυποβολή του θαύματος από τον θεό. Το κυρίως μέρος της θεραπείας ονομαζόταν "εγκοίμηση". Σε αυτό το στάδιο ο ασθενής, σε ειδικούς θαλάμους, κοιμόταν για μία νύχτα και σε όνειρο του παρουσιαζόταν ο θεός θεραπευτής. Έπειτα ακολουθούσε η παρέμβαση των γιατρών-θεραπευτών. Αναγνώριζαν τα συμπτώματα των ασθενειών, ερμήνευαν τα σχετικά με τη νυχτερινή εμφάνιση του θεού και έκαναν την διάγνωση, για να ακολουθήσει η θεραπεία. Ο ασθενής θεραπευόταν από την πίστη του στο θεό. Έχουν σωθεί ως τις μέρες μας αναθηματικές πλάκες-αφιερώματα των ασθενών προς τον θεό ή περιλαμβάνουσες ευχαριστήρια στους ιερείς-γιατρούς. Υποθέτουμε ότι οι ασθενείς πλήρωναν για την συμμετοχή τους στα Ασκληπιεία, ή, τουλάχιστον, έκαναν γενναιόδωρες προσφορές στα ιερά και στους γιατρούς.

Πριν όμως δούμε την συμβολή του Ιπποκράτη στην Ιατρική, θα σας αναφέρω λίγα πράγματα για τις γυναίκες γιατρούς της ελληνικής αρχαιότητας. Στην Αθήνα του Περικλή υπήρχαν νοσοκόμες και μαίες. Εξάλλου, η μητέρα του Σωκράτη, Φαιναρέτη, ήταν μαία. Οι γυναίκες γιατροί της εποχής συνδύαζαν μαγικά διαβάσματα και θεραπευτικά βοτάνια, με συνταγές που αποτελούσαν επτασφράγιστα οικογενειακά μυστικά, για να επιτύχουν τη θεραπεία. Ήταν κυρίως ειδικευμένες στις γυναίκες ασθενείς, λόγω της αιδούς της εποχής, και βοηθούσαν στους πόνους του τοκετού, στη γέννα και στην έκτρωση.Ο Πλάτωνας παρουσιάζει τον Σωκράτη να αναφέρει ότι οι γυναίκες αυτές είναι και άριστες προξενήτρες, διότι έχουν το χάρισμα να αντιλαμβάνονται ποια γυναίκα πρέπει να συνουσιαστεί με ποιόν άντρα ώστε να προκύψουν τα καλύτερα και πιο χαρισματικά παιδιά. Αλλά ας δούμε τα σχετικά με τους προ-ιπποκρατικούς γιατρούς και τους φιλοσόφους. Διάσημοι και ονομαστοί, ο Θαλής ο Μιλήσιος, ο Δημόκριτος, ο Αναξίμανδρος, ο Αναξαγόρας, ο Εμπεδοκλής, ο Πυθαγόρας και άλλοι…Έπειτα απ' αυτούς ακολουθεί η επανάσταση στην ιατρική, δηλαδή ο Ιπποκράτης. Ετούτος θεωρείται και ο ιδρυτής της επιστήμης αυτής. Η βασική του αρχή είναι πρωτοποριακή: οι ασθένειες γι' αυτόν έχουν λογικά αίτια και δεν πηγάζουν από τη θεϊκή παρέμβαση. Έτσι, πρέπει και με λογικά μέσα να θεραπευτούν. Ο Ιπποκράτης εισάγει και τις δεοντολογικές-ηθικές αρχές της ιατρικής, με τον περίφημο όρκο του. Η Πάπυρος Λαρούς Μπριττάνικα παραθέτει μία μετάφραση του όρκου… "Σε όσα σπίτια πηγαίνω, θα μπαίνω για να βοηθήσω τους ασθενείς και θα απέχω από οποιαδήποτε εσκεμμένη βλάβη και φθορά, και ιδίως από γενετήσιες πράξεις με άντρες και γυναίκες, ελεύθερους και δούλους."

Ο Ιπποκράτης ως ιατρός έρχεται, για πρώτη φορά, ανατριχιαστικά κοντά στον άνθρωπο. Καταρρέουν τα πάντα. Φιλοσοφικές θεωρίες και ιδέες. Η δεισιδαιμονία υποχωρεί με αργό βηματισμό. Οι μάγοι θεραπευτές που ως τότε είχαν τη τιμητική τους, πληρωμένοι γενναία για τις υπηρεσίες τους και ακολουθούντες την παραδοσιακή ιατρική, θα γίνουν οι πιο σκληροί πολέμιοι του Ιπποκράτη. Έτσι λοιπόν, ο Ιπποκράτης αποθεοποιεί την ιατρική και διαχωρίζει αυστηρά τα όρια της από τη φιλοσοφία.Τα βιογραφικά του στοιχεία είναι δυστυχώς περιορισμένα. Γεννήθηκε στην Κω, το 460 ή το 470 π.Χ. Ο πατέρας του, στον οποίο και μαθήτευσε, ήταν ιατρός. Πέθανε στη Λάρισα. Τον περασμένο αιώνα, βρέθηκε στη Λάρισα, από τον ιατρό Σαμαρτζίδη, τάφος και λάρνακα με πλάκα αναθηματική που αναφερόταν στον Ιπποκράτη. Λέγεται πάντως ότι ο Ιπποκράτης δεν διέμενε κάπου μόνιμα, αλλά περιπλανιόταν προσφέροντας τις υπηρεσίες του και διδάσκοντας τις θεωρίες του. Επισκέπτεται όλη την Ελλάδα, τη Μακεδονία, τη Θράκη, τη Θεσσαλία, τα παράλια της Μ. Ασίας, τη Σκυθία, την Αίγυπτο, την Αθήνα. Στην τελευταία καλείται από τον Περικλή, για να την απαλλάξει από τον λοιμό. Προτείνει καθαριότητα και αυστηρούς κανόνες υγιεινής, ώστε το κακό περιορίζεται. Παραδοσιακά, ο Ιπποκράτης θεωρείται απόγονος του Ασκληπιού, ενώ, μαθητεύει στην ιατρική σχολή που είχε ιδρύσει ο πατέρας του στην Κω. Μετά την επιστροφή του στην πατρίδα του, ιδρύει την ονομαστή σχολή του στην Κω. Σήμερα, λίγα χιλιόμετρα έξω από την χώρα της Κω σώζεται το Ασκληπιείο. Οι Ιταλοί, όταν ακόμη κατείχαν τα Δωδεκάνησα, προσπάθησαν να το αναστηλώσουν. Αν και δεν ασχολήθηκε επιμελώς με την ανατομία , εξαιτίας των αυστηρών νόμων της εποχής, να μην τέμνονται οι νεκροί, ο Ιπποκράτης, βασιζόμενος σε χειρουργικές επεμβάσεις, γνώριζε καλά το ανθρώπινο σώμα.

Με τις θεωρίες του ξαφνιάζει ακόμα και τους σύγχρονους γιατρούς. Τα περίφημα αποφθέγματα του πρέπει να αποτελούν πρότυπα για όλους τους γιατρούς. "Ο βίος βραχύς, η τέχνη μακρά…"αναφέροντας έτσι ότι η ιατρική είναι μία "τέχνη" για την οποία πάντα ο εξασκών θα πρέπει να ανανεώνει τις γνώσεις του, ενώ η ανθρώπινη ζωή δυστυχώς είναι πολύ σύντομη, ώστε κάποιος να κερδίσει το σύνολο της ιατρικής γνώσης. "Ωφελείν ή μη βλάπτειν…"…για τον σεβασμό του ιατρού προς τον ασθενή. "μη έτι το θείον αίτιον είναι αλλά το ανθρώπινον"….διότι τα αίτια της νόσου δεν πηγάζουν από τους θεούς αλλά από τον ίδιο τον άνθρωπο. Και τα βιβλία του Ιπποκράτη είναι 57 ή 65ή 74(η συλλογή corpus ippocratium)… Τέλος, ο Ιπποκράτης υποστήριζε ότι μέσα στο ανθρώπινο σώμα κυκλοφορούν ουσίες , που ονόμασε αίμα και βλέννη, κίτρινη και μελανή χολή, και ότι η ισορροπία των ουσιών αυτών κάνει τον άνθρωπο υγιή, ενώ το αντίθετο, κάνει τον άνθρωπο να ασθενεί σωματικά και ψυχολογικά.Στα έργα του περιλαμβάνονται βιβλία διαγνωστικής και παθολογίας, καθώς και παθήσεις δοντιών που συσχετίζονται με άλλες σωματικές παθήσεις. Περιλαμβάνονται αναλυτικές περιγραφές ασθενειών, όπως η εξόγκωση σπληνός… Η μεταδοτικότητα της βλάβης, σύμφωνα με την οποία, όταν ένα ανθρώπινο όργανο του σώματος ασθενεί, ασθενούν από τη δυσλειτουργία του και άλλα όργανα. Περιλαμβάνονται γνώσεις φαρμακολογίας, στις οποίες αναφέρονται πάνω από 400 φάρμακα, κάποια από τα οποία χρησιμοποιούνται ακόμα και στην σύγχρονη θεραπεία και πρόληψη. Στην χειρουργική και ορθοπεδική του αναφέρεται σε ατυχήματα και κατάγματα. Συνιστά στα φάρμακα να ρέει άφθονο το αίμα για να γίνει καθαρισμός της πληγείσας περιοχής, ενώ περιγράφεται με λεπτομέρειες και το κάταγμα της άνω γνάθου… Έξάλλου, ο Ιπποκράτης ήταν ο πρώτος που συνέλαβε την σημασία της ασηψίας και αντισηψίας. Τονίζεται τέλος στα έργα του η ανάγκη για καθημερινή καθαριότητα και υγιεινή.

Ο Ιπποκράτης, ασκεί τη ιατρική και τη χειρουργική. Υποστηρίζει την "ξηρά"θεραπεία των τραυμάτων, με την εφαρμογή του κρασιού σε επιθέματα, ακριβώς επάνω στη πληγή. Περιγράφει στα έργα του την αναλυτική διαδικασία για τα ράμματα…αλλά και τις κακώσεις της κεφαλής, στο έργο του "περί των εν κεφαλή τρωμάτων". Δίνει λύση για την πρόγνωση και την θεραπεία των τραυμάτων αυτών, καθώς και άλλων, ποικίλων τραυμάτων του σκελετού και των οργάνων. Οι θεωρίες του είναι τόσο ακριβής ώστε ακόμη και σήμερα, 2000 μετά από την εποχή του, ορισμένες από τις ιατρικές μεθόδους που προτείνει χρησιμοποιούνται ακόμα. Αυτός λοιπόν είναι ο πατέρας της ιατρικής, ο μεγάλος δάσκαλος Ιπποκράτης. Έπειτα απ' αυτόν, ακολουθούν οι ιατροί της Αλεξανδρείας. Εκεί, στα τέλη του 4ου π.Χ. αιώνα, μεταφέρεται η εστία της ιατρικής επιστήμης.Διαχωρίζονται οι ιατρικές ειδικότητες,(π.χ. ανατομική, φυσιολογία, χειρουργική, παθολογία, θεραπευτική…)και η νέα ιατρική γενιά , βασιζόμενη στις θεωρίες του παρελθόντος, χτίζει νέα θεωρητικά οικοδομήματα στα θεμέλια των παλιών. Τον τρίτο αιώνα αρχίζουν και οι πρώτες ανατομίες των πτωμάτων, από τους ιατρούς, επιτρεπόμενες από τη νέα, πιο ελαστική νομοθεσία. Οι γραπτές πηγές (Κέλσος) αναφέρουν ότι χρησιμοποιούνται ακόμη και κατάδικοι ή αιχμάλωτοι πολέμου, ως πειραματόζωα… Ονόματα της εποχής είναι:

• ο Ηρόφιλος ο Χαλκηδόνιος, ανατόμος, σπουδαγμένος στη σχολή της Κω.

•  ο Ερασίστρατος, ο πατέρας της φυσιολογίας που έκανε διάκριση φλεβών και αρτηριών, νεύρων και τενόντων και απέδωσε τον θάνατο στην παράλυση της καρδιάς. Ήταν μαθητής της Κνιδείας σχολής και ενδιαφέρθηκε περισσότερο για τη λειτουργία παρά για την δομή και μορφολογία των οργάνων.

Δυστυχώς τα έργα τους έχουν σωθεί μόνο αποσπασματικά.

Πριν κλείσω αυτό το σύντομο άρθρο, θα ήθελα να αναφερθώ στους λογίους από τους οποίους μαθαίνουμε τα σχετικά με τους γιατρούς της αρχαιότητας. Ο ένας αναφέρθηκε ήδη, ο Αύλος Κορνήλιος Κέλσος., που έζησε στη Ρώμη τον 1ο μ.Χ. αιώνα. Αν και δεν ήταν ιατρός, στο έργο του "de medicina", αναφέρει τις εμπειρικές γνώσεις της ιπποκρατικής και μετά-ιπποκρατικής ιατρικής.  Τέλος, ο Γαληνός (129-199 μ.Χ.), ιατρός της ελληνορωμαϊκής περιόδου., από την Πέργαμο της Μ. Ασίας. Έγραψε κι αυτός περί τις 400 πραγματείες για την ιατρική και την φιλοσοφία, και ασχολήθηκε συστηματικά με την ανατομική.

πηγη

Η μάχη των Θερμοπυλών

Στα τέλη του καλοκαιριού του 480 π.Χ. δύο στρατοί βρέθηκαν αντιμέτωποι στο στενό των Θερμοπυλών. Ο Περσικός στρατός, που πήγαινε νότια με στόχο να καταλάβει τις ελληνικές πόλεις και απέναντι του, πάντα ετοιμοπόλεμος, ο Ελληνικός στρατός, οι δυνάμεις από διάφορες πόλεις που είχαν συνενωθεί προκειμένου να αντιμετωπίσουν τον κοινό εχθρό.Η Μάχη των Θερμοπυλών χαράχτηκε με τα λαμπρότερα γράμματα στην ελληνική και στην παγκόσμια ιστορία, ως μνημείο γενναιότητας και αυτοθυσίας μπροστά στο χρέος για την πατρίδα. Η περσική αυτοκρατορία είχε ήδη επιχειρήσει μία πρώτη εισβολή στον ελληνικό χώρο, το 490 π.Χ. επί βασιλείας Δαρείου. Η έκβασή της δεν ήταν ευνοϊκή για τους Πέρσες, καθώς, αν και αρχικά κατέλαβαν ορισμένες πόλεις, τελικά νικήθηκαν στην περίφημη Μάχη του Μαραθώνα από τους Αθηναίους. Ωστόσο, το σχέδιο εισβολής στην Ελλάδα δεν ξεχάστηκε.Σύντομα ο Δαρείος άρχισε να συγκεντρώνει νέο μεγάλο στρατό για να εισβάλλει ξανά στην ηπειρωτική Ελλάδα και να την καταλάβει αυτή τη φορά ολοκληρωτικά. Το 486 π.Χ, όμως, οι Αιγύπτιοι επαναστάτησαν (η Αίγυπτος είχε πέσει στα χέρια των Περσών επί Κύρου), αναβάλλοντας επ’ αορίστον την εισβολή των Περσών στην Ελλάδα. Ο Δαρείος πέθανε, καθώς ετοιμαζόταν να βαδίσει εναντίον της Αιγύπτου και ο θρόνος της Περσίας πέρασε στον γιο του, Ξέρξη Α΄. Ο Ξέρξης κατέπνιξε εύκολα την αιγυπτιακή επανάσταση και πολύ γρήγορα ξανάρχισε τις προετοιμασίες του πατέρα του για την εισβολή στην Ελλάδα. Η εισβολή απαιτούσε μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και συγκέντρωση στρατού και υλικών. Ο Ξέρξης αντιλήφθηκε ότι τα στενά του Ελλησπόντου έπρεπε να γεφυρωθούν για να μπορέσει ο στρατός του να περάσει στην Ευρώπη και επίσης έπρεπε να ανοιχθεί μία διώρυγα κοντά στο όρος Άθω όπου, λόγω καταιγίδας το 492 π.Χ., είχε καταστραφεί ο περσικός στόλος. Η κατασκευή αυτών των τεχνικών έργων ήταν πολύ δύσκολη, ειδικά την εποχή εκείνη. Στις αρχές του 480 π.Χ., οι ετοιμασίες τελείωσαν και ο στρατός που συγκέντρωσε ο Ξέρξης στις Σάρδεις πέρασε στην Ευρώπη, περνώντας τον Ελλήσποντο πάνω από 2 πλωτές γέφυρες.

Οι Αθηναίοι εν τω μεταξύ ετοιμάζονταν για πόλεμο με τους Πέρσες από τα μέσα της δεκαετίας του 480 π.Χ. και το 482 π.Χ., υπό την ηγεσία του Αθηναίου πολιτικού Θεμιστοκλή και μετά από συμβουλή της Πυθίας πάρθηκε η απόφαση να δημιουργήσουν ένα μεγάλο στόλο από τριήρεις, ο οποίος θα χρησίμευε για τις μάχες με τους Πέρσες. Ωστόσο, οι Αθηναίοι δεν πέτυχαν την απόλυτη αρχηγία των χερσαίων και θαλάσσιων ελληνικών δυνάμεων και επιπλέον θα χρειάζονταν μια ισχυρότερη συμμαχία για να αντιμετωπίσουν τους Πέρσες. Το 481 π.Χ. ο Ξέρξης έστειλε πρεσβευτές στην Ελλάδα ζητώντας υποταγή, αλλά σκόπιμα απέφυγε να στείλει πρεσβευτές στην Αθήνα και στη Σπάρτη. Εν τω μεταξύ, η Σπάρτη και η Αθήνα έλαβαν η καθεμία την υποστήριξη κάποιων ελληνικών πόλεων. Το φθινόπωρο του 481 π.Χ. στην Κόρινθο συναντήθηκαν οι εκπρόσωποι των ελληνικών πόλεων και δημιουργήθηκε η Ελληνική Συμμαχία, που είχε τη δύναμη να στείλει απεσταλμένους ζητώντας για βοήθεια και παροχή στρατευμάτων από κάθε πόλη-μέλος για αμυντικούς σκοπούς. Αυτό ήταν αξιοσημείωτο για το διχασμένο ελληνικό κόσμο, αφού οι ελληνικές πόλεις-κράτη συμμετείχαν ακόμα σε εμφυλίους πολέμους.Το 480 π.Χ. συγκλήθηκε νέο συνέδριο. Μια αντιπροσωπεία από τη Θεσσαλία πρότεινε οι σύμμαχοι να στρατοπεδεύσουν στα στενά των Τεμπών, στα σύνορα της Θεσσαλίας, για να ανακόψουν την προώθηση του Ξέρξη. Μια δύναμη από 10.000 οπλίτες συγκεντρώθηκε στα στενά των Τεμπών, πιστεύοντας ότι οι Πέρσες δεν θα μπορούσαν να περάσουν. Ωστόσο, εκεί, ειδοποιήθηκαν από τον Αλέξανδρο Α΄ της Μακεδονίας ότι η κοιλάδα θα μπορούσε να παρακαμφθεί μέσω του περάσματος του Σαρανταπόρου και καθώς ο στρατός του Ξέρξη ήταν σαφώς μεγαλύτερος, οι Έλληνες οπισθοχώρησαν. Λίγο αργότερα, έμαθαν ότι ο Ξέρξης είχε περάσει τον Ελλήσποντο.

Ο Θεμιστοκλής πρότεινε μια δεύτερη στρατηγική άποψη στην Ελληνική Συμμαχία. Η διαδρομή στη νότια Ελλάδα (στη Βοιωτία, στην Αττική και στην Πελοπόννησο) θα απαιτούσε από τον στρατό του Ξέρξη να περάσει από το στενό πέρασμα των Θερμοπυλών. Το στενό θα μπορούσε εύκολα να κλείσει από τους Έλληνες οπλίτες, παρά την αριθμητική υπεροχή των Περσών. Επιπλέον, για να αποτρέψει τη παράκαμψη του στενού των Θερμοπυλών από τη θάλασσα, ο συμμαχικός στόλος θα έκλεινε τα στενά του Αρτεμισίου. Αυτή η τακτική έγινε δεκτή, ωστόσο, οι πελοποννησιακές πόλεις σχεδίαζαν να υπερασπιστούν τον Ισθμό της Κορίνθου σε περίπτωση που το σχέδιο αποτύχει, ενώ οι γυναίκες και τα παιδιά των Αθηναίων έφευγαν μαζικά από τη Τροιζήνα.Ο περσικός στρατός φαίνεται να αργοπόρησε στη Θράκη και στη Μακεδονία, αλλά τελικά, τον Αύγουστο του 480 π.Χ., τα νέα της περσικής προσέγγισης έφθασαν στην Ελλάδα κατά την περίοδο που οι Σπαρτιάτες, οι φυσικοί αρχηγοί της συμμαχίας, γιόρταζαν τα Κάρνεια. Σύμφωνα με τα έθιμα των Σπαρτιατών, την περίοδο της γιορτής των Καρνείων, ήταν απαγορευμένη κάθε στρατιωτική δραστηριότητα. Ήταν επίσης η περίοδος των Ολυμπιακών Αγώνων και λόγω της Ολυμπιακής εκεχειρίας θα ήταν διπλή ιεροσυλία για τους Σπαρτιάτες να βαδίσουν σε πόλεμο. Τελικά, οι Έφοροι της Σπάρτης αποφάσισαν ότι η επείγουσα κατάσταση ήταν αρκετά σημαντική δικαιολογία για να στείλουν στρατό στις Θερμοπύλες, υπό την ηγεσία του βασιλιά τους Λεωνίδα Α΄. Ο Λεωνίδας πήρε μαζί τους 300 άνδρες από τη βασιλική σωματοφυλακή, τους Ιππείς, καθώς και αρκετούς στρατιώτες από άλλα μέρη της ευρύτερης περιοχής (συμπεριλαμβανομένων των ειλώτων).

Ο θρύλος των Θερμοπυλών, όπως αναφέρεται από τον Ηρόδοτο, αναφέρει ότι οι Σπαρτιάτες συνάντησαν την Πυθία, στις αρχές του 480 π.Χ. και αυτή τους έδωσε προφητεία την οποία όταν άκουσε ο Λεωνίδας πείστηκε ότι επρόκειτο για βέβαιο θάνατο, αφού οι δυνάμεις του δεν ήταν επαρκείς για μία νίκη. Γι’ αυτό και διάλεξε να πάρει μαζί του στρατιώτες που είχαν ζωντανούς γιούς, ώστε αν σκοτώνονταν στη μάχη, το όνομά τους να συνεχίζονταν από τους γιούς τους.Στην πορεία προς τις Θερμοπύλες, η σπαρτιατική δύναμη ενισχύθηκε με άνδρες από άλλες πόλεις και έφθασε στα στενά με περισσότερους από 5.000 άνδρες. Ο Λεωνίδας διάλεξε να στρατοπεδεύσει και να υπερασπιστεί τη «μεσαία πύλη», το πιο στενό μέρος των Θερμοπυλών, ενώ οι Φωκιείς είχαν κτίσει νωρίτερα ένα αμυντικό τείχος. Από τη κοντινή πόλη της Τραχίδας, ο Λεωνίδας έμαθε ότι υπάρχει ένα πέρασμα, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για υπερκέραση των στενών των Θερμοπυλών, γι’ αυτό και έστειλε 1.000 Φωκιείς για να αποφύγει την περικύκλωση του στρατού του.Τελικά, στα μέσα του Αυγούστου, ο περσικός στρατός πέρασε το Μαλιακό Κόλπο και έφθασε στις Θερμοπύλες. Με την άφιξη του περσικού στρατού στις Θερμοπύλες, οι Έλληνες συγκάλεσαν συνέδριο πολέμου. Μερικοί Πελοποννήσιοι πρότειναν να υποχωρήσουν στον Ισθμό της Κορίνθου και να κλείσουν το πέρασμα για την Πελοπόννησο. Οι Φωκιείς και οι Λοκροί, οι οποίοι κατοικούσαν στις κοντινές περιοχές, αντέδρασαν και συμβούλευσαν να υπερασπιστούν τις Θερμοπύλες και να στείλουν εκεί περισσότερη βοήθεια. Ο Λεωνίδας τελικά αποφάσισε να αντιτάξει άμυνα στις Θερμοπύλες.Ο Ξέρξης έστειλε τότε απεσταλμένο για να διαπραγματευτεί με τον Λεωνίδα, ενώ στους άλλους Έλληνες προσφέρθηκε η ελευθερία τους και ο τιμητικός τίτλος «Φίλοι των Περσών» και επιπλέον καλύτερα εδάφη από ό,τι ήδη κατείχαν. Όταν ο Λεωνίδας αρνήθηκε, ο πρέσβης του ζήτησε να καταθέσει τα όπλα και ο Λεωνίδας απάντησε το θρυλικό: «ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ» (Έλα να τα πάρεις). Αυτή η ιστορική απάντηση του βασιλιά Λεωνίδα προς τον αλαζόνα Πέρση βασιλιά, έμεινε στην ιστορία, παραδειγματίζοντας και εμψυχώνοντας δεκάδες γενιές Ελλήνων. Η μεγάλη αλαζονεία όμως, αλλά και η εμπιστοσύνη του Πέρση βασιλιά στις στρατιωτικές του δυνάμεις, η οποία βασιζόταν περισσότερο στην αριθμητική υπεροχή τους σε σχέση με τις ελληνικές, δεν επέτρεψαν στον Ξέρξη ούτε στιγμή να σκεφτεί το μεγαλείο των απαντήσεων του Λεωνίδα, απέναντι στις αξιώσεις του.

Μετά την άρνηση του Λεωνίδα για παράδοση των όπλων και πέντε ημέρες αφότου ο περσικός στρατός είχε φτάσει στις Θερμοπύλες, η μάχη ξεκίνησε. Αν και υπάρχουν πολλές εκδοχές αναφορικά με το αριθμητικό μέγεθος, τόσο του περσικού, όσο και του ελληνικού στρατού, σύμφωνα με τις πλέον συγκρατημένες, σύγχρονες εκτιμήσεις, αναμετρήθηκαν 70.000-300.000 Πέρσες και 7.000 Έλληνες.Η μάχη της πρώτης ημέρας, ήταν ιδιαιτέρως βίαιη και κύλησε ευνοϊκά για τους Έλληνες μαχητές, οι οποίοι σκότωσαν τόσους Πέρσες, ώστε σύμφωνα με τον θρύλο, ο Ξέρξης σηκώθηκε τρεις φορές από το θρόνο του για να παρακολουθήσει τη μάχη.Η δεύτερη μέρα κύλησε παρόμοια με την πρώτη, αλλά το τέλος της σημαδεύτηκε από την πιο γνωστή προδοσία παγκοσμίως. Ένας ντόπιος κάτοικος, ο Εφιάλτης του Ευρυδήμου, που γνώριζε πολύ καλά την περιοχή υπέδειξε στον Πέρση βασιλιά μία στενή και δύσβατη διάβαση, την Ανοπαία ατραπό, η οποία ξεκινάει από τον Ασωπό ποταμό και καταλήγει σε πολύ μικρή απόσταση από το τρίτο στενό των Θερμοπυλών, δηλαδή στα νώτα των Ελληνικών δυνάμεων, ένα μονοπάτι που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει προκειμένου να επιτεθεί στους Έλληνες από πίσω, περικυκλώνοντας τους.Ο Ξέρξης, εκμεταλλεύτηκε το πλεονέκτημα που του έδωσε ο προδότης και διατάζει αμέσως μια ισχυρή περσική δύναμη 20.000 ανδρών υπό τον αρχηγό των Αθανάτων Υρδάνη, να διασχίσει με την βοήθεια του Εφιάλτη το μονοπάτι και να βρεθεί στα νώτα των Ελληνικών δυνάμεων. Έτσι τα ξημερώματα της τρίτης μέρας, οι Έλληνες βρέθηκαν να πολεμούν εναντίον δύο στρατών: αυτού που βρισκόταν μπροστά τους και αυτού που βρισκόταν πίσω τους. Με την κατάσταση να επιδεινώνεται, πάρθηκε η απόφαση τα ελληνικά στρατεύματα να αποχωρήσουν αφήνοντας πίσω μια δύναμη ικανή να συγκρατήσει του Πέρσες στρατιώτες. Έτσι λοιπόν, ο Λεωνίδας μαζί με λιγοστούς στρατιώτες, συγκριτικά με τους αντιπάλους, βρέθηκε να μάχεται εναντίον ολόκληρου του περσικού στρατού.

Οι Έλληνες, έδωσαν μια ένδοξη μάχη καταφέρνοντας να συγκρατήσουν για επαρκές διάστημα τους Πέρσες και σκοτώνοντας πολλούς εξ’ αυτών, ανάμεσα στους οποίους, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο και δύο αδέλφια του Ξέρξη. Φυσικά, δεν ήταν δυνατό να νικήσουν σε μία τόσο άνιση μάχη. Αλλά ακριβώς αυτή η έκβαση της μάχης, που ενώ την γνώριζαν εκ των προτέρων, αποφάσισαν να παραμείνουν, τους καθιστά ένδοξους και την πράξη τους σύμβολο ανδρείας και αυταπάρνησης.Το χαρακτηριστικό επίγραμμα του τύμβου των Σπαρτιατών στις Θερμοπύλες, που αν και δεν σώζεται σήμερα, το γνωρίζουμε από τον Ηρόδοτο, υποδηλώνει την έννοια του καθήκοντος όχι απέναντι στον εκάστοτε άρχοντα, αλλά σε αξίες που υπερβαίνουν το ατομικό συμφέρον: «Ὦ ξεῖν’, ἀγγέλλειν Λακεδαιμονίοις ὅτι τῇδε κείμεθα, τοῖς κείνων ῥήμασι πειθόμενοι». («Ξένε, ανακοίνωσε στους Σπαρτιάτες ότι εδώ βρισκόμαστε, τηρώντας τις διαταγές τους»).Μετά τη σύγκρουση, ο ελληνικός στόλος στο Αρτεμίσιο έλαβε τα νέα για την ήττα στις Θερμοπύλες. Δεδομένου ότι η στρατηγική τους απαιτούσε νίκη και στις Θερμοπύλες και στο Αρτεμίσιο και εξαιτίας των μεγάλων απωλειών τους, ο ελληνικός στόλος αποφάσισε να υποχωρήσει στη Σαλαμίνα. Οι Πέρσες κατέλαβαν τη Βοιωτία και την Αθήνα. Ωστόσο, αναζητώντας μια αποφασιστική νίκη κατά του περσικού στόλου, ο ελληνικός στόλος κατανίκησε τους Πέρσες στην ιστορική Ναυμαχία της Σαλαμίνας, στα τέλη του 480 π.Χ. Φοβούμενος ότι θα παγιδευτεί στην Ευρώπη, ο Ξέρξης υποχώρησε με το μεγαλύτερο μέρος του στρατού του στην Ασία, αφήνοντας το γαμπρό του Μαρδόνιο να ολοκληρώσει τη κατάληψη της Ελλάδας. Τον επόμενο χρόνο, ωστόσο, μετά την αποφασιστική νίκη των Ελλήνων στις Πλαταιές και την καταστροφή του στρατού του Μαρδόνιου, έληξε η περσική εισβολή και μαζί και οι Περσικοί Πόλεμοι.

Η μάχη των Θερμοπυλών έμεινε στην παγκόσμια ιστορία ως παράδειγμα αυταπάρνησης, αυτοθυσίας και υπακοής στους νόμους της Πατρίδας. Η αντίσταση των Ελλήνων αποτελεί παράδειγμα των πλεονεκτημάτων της σκληρής στρατιωτικής εκπαίδευσης, του καλύτερου εξοπλισμού και της ιδιοφυούς χρήσης του εδάφους ως πολλαπλασιαστή δύναμης, αλλά σαν σύμβολο γενναιότητας, φιλοπατρίας και απαράμηλου ηρωισμού.

Αυτοματισμοί στην αρχαία Ελλάδα

Ποιος είπε ότι τα ρομπότ, οι αυτόματες πόρτες και η ατμομηχανή είναι τεχνολογικά επιτεύγματα της δεύτερης χιλιετίας; Ε, λοιπόν, όχι! Τα στοιχεία που έρχονται στην επιφάνεια φαίνεται να αποδεικνύουν αυτό που εδώ και αρκετές δεκαετίες ήταν κοινό μυστικό μεταξύ των ερευνητών: στην αρχαία Ελλάδα, κυρίως ο Ήφαιστος και ο Δαίδαλος ανέπτυξαν τεχνικές που θα τις ζήλευαν πολλοί εφευρέτες της εποχής εκείνης, αλλά και σήμερα.

Παρακάτω μπορείτε να δείτε διάφορες χρήσιμες εφαρμογές:

Τάλως

Ένα από τα πιο γνωστά αρχαία ρομπότ στην Ελλάδα ήταν ο διάσημος Τάλως (στην αρχαία Κρητική διάλεκτο σημαίνει και ήλιος). Κατασκευάστηκε από τον θεό Ήφαιστο, ο οποίος ήθελε να στείλει την εφεύρεσή του ως δώρο στον βασιλιά της Κρήτης Μίνωα. Ο Τάλως ήταν τεράστιος ανθρωπόμορφος και χάλκινος. Προστάτευε την Κρήτη από τους εχθρούς της και επέβλεπε την εφαρμογή των νόμων. Μπορούσε να κινείται πολύ γρήγορα και ήταν σε θέση να κάνει σε μία μέρα τρεις φορές τον γύρο της Κρήτης (μέση ταχύτητα 250 km/h!). Είχε την δύναμη να εκσφενδονίζει τεράστιους βράχους εναντίων των αντιπάλων του ή να τους καίει με την καυτή αναπνοή του! Με αυτόν τον τρόπο απωθούσε τα εχθρικά πλοία προστατεύοντας την Κρήτη.

Όπως λέει ο μύθος, όταν οι Αργοναύτες επέστρεφαν απ' την Κολχίδα, με την δύναμη της μάγισσας Μήδειας κατάφεραν να καταστρέψουν τον Τάλω. Η Μήδεια κατάφερε να προκαλέσει σύγχυση στον Τάλω και τραυματίστηκε άσχημα στο πόδι του. Το αίμα έφυγε απ' την μία και μόνη φλέβα του σαν λιωμένο μέταλλο! Μία άλλη εκδοχή της ίδιας ιστορίας αναφέρει ότι ο Ποίας (πατέρας του Φιλοκτήτη) τόξευσε ένα βέλος στην φτέρνα του ρομπότ, μία βίδα πετάχτηκε και ο Ιχώρ, το αίμα των Θεών, έρευσε έξω απ' το μεταλλικό σώμα! Αρκετά νομίσματα στα οποία εικονίζεται ο Τάλως βρέθηκαν στην πόλη της Φαιστού.

Αυτόματες πόρτες

 Η τεχνολογία της αρχαιότητας τέθηκε φυσικά και στην υπηρεσία της θρησκείας! Όταν κάποιος πιστός έκανε μία προσφορά σε κάποιον Θεό, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας κι αν ήταν, ο Θεός έπρεπε να τον ευχαριστήσει! Διαφορετικά, ίσως κάποιος άλλος Θεός κέρδιζε τις προτιμήσεις του πιστού... Με την βοήθεια της τότε τεχνολογίας, λοιπόν, κάποιες πόρτες άνοιγαν αυτόματα ταυτόχρονα με το άναμμα της φωτιάς στον βωμό
και κάποιες φορές κάποια αγάλματα άρχιζαν να κινούνται!

Ο Ήρωνας και ο Κτησίβιος λέγεται ότι είχαν φτιάξει συσκευές που μόλις άναβαν οι βωμοί του ναού μία πέτρινη σάλπιγγα ηχούσε αυτόματα προσκαλώντας τους πιστούς. Επίσης αυτόματα έπεφτε μέσα στο ναό μία λεπτή βροχή αρωματισμένου νερού, διάφορα μεταλλικά πουλιά άνοιγαν το ράμφος τους και κελαηδούσαν, κάποια αγάλματα κινούνταν ή και πετούσαν! Λέγεται επίσης ότι έλεγχαν αποτελεσματικά τον φωτισμό μέσα κι έξω απ' το ναό προκαλώντας ακόμη και τεχνητή ομίχλη.

Ατμοστρόβιλος του Ήρωνα

Ο Ήρων από την Αλεξάνδρεια ήταν Έλληνας μαθηματικός, μηχανικός και εφευρέτης που έζησε τον πρώτο αιώνα π.Χ. Αρχικά εργάστηκε σαν υποδηματοποιός αλλά η Αλεξάνδρεια εκείνης της εποχής με την συστηματική τεχνολογική παράδοση τον κέντρισε να ασχοληθεί με κάτι αρκετά εντυπωσιακότερο. Είναι γνωστός περισσότερο σαν μηχανικός με υδραυλικές κατασκευές, απλές μηχανές αλλά και αυτοματισμούς αλλά ήταν επίσης και σπουδαίος μαθηματικός. Υπήρξε διευθυντής της περίφημης Ανώτατης Τεχνικής Σχολής της Αλεξάνδρειας (κάτι σαν το πρώτο πολυτεχνείο).

Η πρώτη ατμομηχανή επίσης ανακαλύφθηκε απ' τον Ήρωνα. Αποτελούταν από ένα κλειστό δοχείο που όταν το νερό που είχε τοποθετηθεί μέσα του άρχιζε να βράζει, ο ατμός κατευθυνόταν με σωλήνες στο πάνω μέρος σε μία σφαίρα με δύο αντιδιαμετρικές εφαπτομενικά εξόδους. Η ταχύτητα εξόδου του ατμού συνδυασμένη με την κατάλληλη άρμοση της σφαίρας την έκαναν να περιστρέφεται με ταχύτητα ανάλογη του βρασμού του νερού. Η παραγόμενη κυκλική κίνηση από την ατμομηχανή του Ήρωνα θα μπορούσε να δώσει κίνηση σε αρκετές μηχανές της εποχής, όπως ο τόρνος.. Δεν έχουμε όμως αρκετά στοιχεία για κάτι τέτοιο.

Αλλη ενδιαφέρουσα κατασκευή του Ήρωνα ήταν η ανεμογεννήτρια. Χρησιμοποίησε την δύναμη του ανέμου μιας φτερωτής και μετέτρεψε την κυκλική κίνηση σε παλινδρομική για να κινήσει αεραντλία που θα τροφοδοτούσε μια ύδραυλιν.

Πιεστήριο λαδιού

 Υπήρχαν και στην αρχαία Ελλάδα (όπως υπάρχουν σε ευρεία χρήση και μέχρι σήμερα) πιεστήρια που με την δύναμη που εφαρμόζεται σε έναν κοχλία καταφέρνουν να συμπιέζουν οτιδήποτε χρειαστεί. Η δύναμη όμως που απαιτείται για την λειτουργία τους είναι συνήθως μεγάλη κάνοντας ιδιαίτερα κουραστική την χρήση τους.

Ο Ήρωνας λοιπόν κατανοώντας καλύτερα απ' τους υπόλοιπους την μηχανική των υγρών κατάφερε και έφτιαξε μερικές συσκευές ώστε να βγαίνει ευκολότερα το λάδι απ' τις ελιές με την βοήθεια υδραυλικής πρέσας. Αυτός ο τύπος πιεστηρίου αν και είναι δυσκολότερος κατασκευαστικά, μιας και απαιτεί σοβαρή κατασκευαστική ακρίβεια, δίνει πολύ καλύτερα αποτελέσματα μιας και ο πολλαπλασιασμός δυνάμεως που πετυχαίνει είναι εντυπωσιακός σε σχέση με το απλό μηχανικό πιεστήριο.

Ο ίδιος βασικός τρόπος συμπίεσης χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα στα περισσότερα πιεστήρια λαδιού, τυπογραφεία, ανυψωτικά μηχανήματα κλπ. Ο Κτησίβιος έφτιαξε επίσης κάποιο παρόμοιο πιεστήριο που δούλευε με αντλία κενού! Φυσικά η στεγανοποίηση που απαιτούσε η κατασκευή ήταν ακόμα καλύτερη από το υδραυλικό πιεστήριο.

Αντλία νερού

Ο Κτησίβιος έζησε τον 2ο  π.Χ. αιώνα στην Αλεξάνδρεια. Ήταν γιος κουρέα, αλλά ευτυχώς το ευνοϊκό για τις επιστήμες περιβάλλον της Αλεξάνδρειας του επέτρεψε να αφήσει σύντομα το κουρείο και να ασχοληθεί με εφευρέσεις. Σε αρχαία κείμενα περιγράφεται ως «ιδιοφυής μηχανικός» που οι επινοήσεις του επηρέασαν  την ερευνητές της εποχής.

Ύδραυλις

 Ο Κτησίβιος εκτός των άλλων ασχολήθηκε και με την μουσική κατασκευάζοντας το πρώτο πληκτροφόρο όργανο. Η ύδραυλις ήταν ένα μουσικό όργανο που λειτουργούσε με πίεση που του παρείχαν αντλία αέρα και υδραυλικός μηχανισμός και οδηγούσε κατ' επιλογή των πλήκτρων ισάριθμους μεταλλικούς αυλούς. Ένας έξυπνα σχεδιασμένος και κατασκευασμένος μηχανισμός επέτρεπε σε μία αεραντλία να αποθηκεύει τον συμπιεσμένο αέρα σε μια δεξαμενή και με την βοήθεια υδραυλικού συστήματος να τον στέλνει με διαρκώς σταθερή πίεση για την λειτουργία του οργάνου. Έτσι κάθε πλήκτρο μπορούσε πάντα να στέλνει σε κάθε αυλό σταθερή πίεση αέρα. Ήταν ένα πληκτροφόρο μουσικό όργανο που μπορεί κάλλιστα να θεωρηθεί πρόδρομος του σημερινού αρμόνιου.

Αν και κατασκευαστής της θεωρείται ο Κτησίβιος, άλλοι αποδίδουν την εφεύρεσή της στον Ήρωνα και την εξέλιξή της στον Κτησίβιο. Κοντά στο Δίον στην Πιερία το 1992 βρέθηκε τμήμα υδραύλεως του 1ου αιώνα π.Χ. Με βάση την περιγραφή του Ήρωνα και του Βιτρούβιου και το κομμάτι που βρέθηκε έγινε δυνατή η ανακατασκευή της από τον καθηγητή Δημήτρη Παντερμάλη.Η ύδραυλις χρησιμοποιούταν μέχρι τον 9ο τουλάχιστον αιώνα από βυζαντινούς αυτοκράτορες. Από πολλούς ερευνητές θεωρείται ότι το εκκλησιαστικό όργανο βασίστηκε πάνω στο σχέδιο της υδραύλεως.

Αντλίες αέρος

Οι αντλίες αυτές του Κτησίβιου χρησιμοποιήθηκαν και σε άλλες του κατασκευές από μεταγενέστερους κατασκευαστές. Μπορούν να αντλήσουν τόσο νερό όσο και αέρα ανάλογα με τον βαθμό στεγανότητας που επιτεύχθηκε στην κατασκευή. Σε πολλές εφαρμογές χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα, λόγω απλότητας της κατασκευής αλλά και αξιοπιστίας. Οι εμβολοφόροι κινητήρες εσωτερικής καύσης που χρησιμοποιούνται σήμερα σε εκατομμύρια αυτοκίνητα και άλλες εφαρμογές θεωρούνται μια έξυπνη μετατροπή αυτού του τύπου αντλίας!

H Mέτρηση της Περιφέρειας της Γης

Ο Πυθαγόρας, ήταν από τους πιο μεγάλους αστρονόμους στην εποχή της Αρχαίας Ελλάδας. Ήξερε από τότε, κοιτώντας τον ήλιο και την σελήνη, ότι ήταν σφαιρικά σώματα. Έτσι, σκέφτηκε ότι εφόσον ο ήλιος και η σελήνη είναι σφαιρικά σώματα, έτσι πρέπει να είναι και η γη. Παρόλα αυτά, όντας ένα απασχολημένο άτομο, δεν ασχολήθηκε καθόλου με την απόδειξη της τότε θεωρίας και σημερινής πραγματικότητας. Αργότερα, ο Αριστοτέλης παρατήρησε ότι η γη σχημάτιζε μια κυκλική σκιά στο φεγγάρι κατά τη διάρκεια μιας έκλειψης. Σίγουρα ήταν μία απόδειξη ότι η γη ήταν πράγματι σφαιρική. Για να επιβεβαίωση την συγκεκριμένη θεωρία, επισήμανε το γεγονός ότι τα αστέρια άλλαζαν τη θέση τους στον ουρανό όταν κάποιος ταξίδευε από τον Βορρά προς τον Νότο ή και αντίστροφα.

Το πρώτο πρόσωπο που εφάρμοσε μία επιστημονική μέθοδο για τη μέτρηση της περιφέρειας της γης, ήταν ο Ερατοσθένης ο Κυρηναίος (276-194 π.Χ.). Συνειδητοποίησε ότι εάν μπορούσε να μετρήσει ένα τόξο(ένα τμήμα της περιφέρειας), θα μπορούσε να υπολογίσει όλη την περιφέρεια της γης. Και αυτό ακριβώς έκανε. Ο Ερατοσθένης ήξερε ότι στη Σιέν (σημερινό Ασουάν) στη νότια Αίγυπτο, υπήρχε ένα βαθύ κατακόρυφο πηγάδι, το οποίο μία φορά το χρόνο (21 Ιουνίου) φωτιζόταν από τον ήλιο μέχρι κάτω, δηλαδή ο ήλιος ήταν ακριβώς από πάνω, με τις ακτίνες του να φωτίζουν κατευθείαν μέσα του. Την ίδια ημέρα όμως, στην Αλεξάνδρεια, ο ήλιος δεν έφθανε αρκετά ψηλά στον ουρανό της Αλεξάνδρειας. Τότε, τοποθέτησε ένα κατακόρυφο στύλο στην Αλεξάνδρεια (η οποία βρισκόταν βόρεια της Σιέν) και μέτρησε τη γωνία που σχημάτιζε η σκιά του.

Κάνοντας τις παραδοχές ότι η γη είναι σφαιρική και ότι οι ακτίνες του ήλιου είναι παράλληλες, ο Ερατοσθένης ήξερε από τη γεωμετρία ότι η γωνία που μέτρησε, ήταν ίση με τη γωνία που σχημάτιζαν η Αλεξάνδρεια και η Σιέν με το κέντρο της γης.

Ξέροντας επίσης ότι το τόξο μίας γωνίας αυτών των διαστάσεων ήταν το 1/50 ενός πλήρους κύκλου, και ότι η απόσταση μεταξύ της Σιέν και της Αλεξάνδρειας ήταν 5000 στάδια, πολλαπλασίασε το 5000 επί 50 και βρήκε την περίμετρο της γης. Το αποτέλεσμά του, 250.000 στάδια (περίπου 46,250 χλμ.), είναι αρκετά κοντά στις σύγχρονες μετρήσεις.Καθ' όλη την ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας, όλοι οι μορφωμένοι άνθρωποι, συνέχιζαν να πιστεύουν ότι η γη είναι σφαιρική. Αργότερα όμως, αυτή η ιδέα χάθηκε, λόγω της Εκκλησίας, καθόσον περιέγραφε την γη σαν επίπεδη.

Phaethon the son of Helios

Phaethon was the son of Helios the Sun-god, and the Oceanid Clymene, who was the wife of the Egyptian king Merops. Our bestknown version of Phaethon's fate is found in Ovid Metamorphoses.When Phaethon wished to be reassured about his parentage, Clymene sent him to his father's palace in the far east, at the rising of the sun. Here Helios confirmed that Phaethon was indeed his son and promised to grant him anything he might desire.Phaethon asked to drive his father's sun-chariot across the sky for just one day. The god, fearful for his son's safety, tried to dissuade him, but nothing could quell Phaethon's enthusiasm and Helios was forced to stand by his word. With many anxious instructions from his father, Phaethon climbed into the chariot and the four horses set off, galloping into the air. All too soon they raced out of control,dragging the chariot and the terrified boy completely off course, now soaring up close to the stars, now hurtling down too near the earth.He set the heavens on fire, creating what we call the Milky Way.Scorched by the intense heat the earth caught fire too.Rivers dried up and the seas contracted. Because of this heat and drought the skins of the Ethiopians were burnt black and North Africa turned into a desert.

To save the world from complete destruction, Zeus hurled Phaethon from his chariot with a thunderbolt and his blazing corpse fell into the River Eridanus. Here his mourning sisters came, the Heliades, and as they stood weeping ceaselessly on the banks they were turned into poplar trees, and their tears into amber.Cycnusthe musician-king of the Ligurians, also came to mourn for Phaethon. He wandered the banks singing of his loss until he was turned into a swan.Ovid's version of Phaethon's story seems to have been similar in many respects to that of Euripides in his lost tragedy Phaethon, where the still-smoking body of the dead boy was carried onstage at the end of the play. Aeschylus also wrote a tragedy on the subject, The Heliades, that is now lost, where Phaethon's sisters made up the Chorus.Here, however, it seems likely that Phaethon was the acknowledged Phaethus a son of Helios, living in his father's palace. When his request to drive the chariot was refused by his father, the Heliades secretly yoked it for him. Thus they had even more reason to mourn when their brother met so terrible a death.To commemorate his sad fate, Phaethon was after his death immortalised in the stars as the constellation Auriga, the Charioteer.The River Eridanus also became a constellation, stretching far through the sky to the west of Orion.

In Plato's Timaeus, Critias tells the story of Solon's visit to Egypt shortly after Solon was elected archon in 594 B.C. Solon was puzzled by the fact that the Greeks had no history prior to the Trojan War and told the Egyptians that history must begin with the first man called Phoroneus and the first woman Niobe and after the Deluge with Deucalion and Pyrrha. To which the Neith priest, identified by Plutarch as Sonchis the Saite, said, in mind you are all young; there is no old opinion handed down among you by ancient tradition, nor any science which is hoary with age. And I will tell you why. There have been, and will be again, many destructions of mankind arising out of many causes; the greatest have been brought about by the agencies of fire and water, and other lesser ones by innumerable other causes. There is a story, which even you have preserved, that once upon a time Paethon, the son of Helios, having yoked the steeds in his father's chariot, because he was not able to drive them in the path of his father, burnt up all that was upon the earth, and was himself destroyed by a thunderbolt. Now this has the form of a myth, but really signifies a declination of the bodies moving in the heavens around the earth, and a great conflagration of things upon the earth, which recurs after long intervals."

Phaethon's tragic story would seem to cry out for visual treatment, but it was rarely illustrated in ancient art,and then only very late. It did, however, prove inspirational to many postclassical painters, and there are versions of The Fall of Phaethon' by Michelangelo, Tintoretto, Rubens and Jan Brueghel the Younger, among many others. Phaethon's name has been given to the phaeton,a light fast-moving open carriage, drawn by a pair of horses.

O Aρχαιότερος Xάρτης στον δυτικό κόσμο

O αρχαιότερος χάρτης στον δυτικό κόσμο χρονολογείτε από το 500π.χ.και βρέθηκε στη νότια Ιταλία.

Πρόκειται για μία απεικόνιση της χερσονήσου της Απουλίας, σε ένα κομμάτι λουστραρισμένου πήλινου βάζου,με μέγεθος λίγο μεγαλύτερο ενός γραμματοσήμου.Ο χάρτης της Σολέτο,όπως ονομάζεται,ανακαλύφθηκε από τον Βέλγο αρχαιολόγο Τιερί βαν Κόμπερνολ,από το πανεπιστήμιο του Μονπελιέ,αλλά η υπαρξή του παρέμεινε κρυφή εώς ότου διεξαχθούν οι απαραίτητες μελέτες.Ο συγκεκριμένος χάρτης θεωρείτε εξαιρετικά σημαντικός από τούς ειδικούς γιατί όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του πανεπιστημίου τού Μονπελίε.

Στον χάρτη έχουν χαραχτεί τα ονόματα πόλεων με ελληνικούς χαρακτήρες,καί μια κουκίδα υποδεικνύει τα σημεία όπου βρισκόταν,όπως και στους σύγχρονους χάρτες.Στην δυτική πλευρά της Απουλίας σημειώνεται η ελληνική λέξη Τάρας,ο σημερινός κόλπος τού Τάραντα,ενώ οι ονομασίες των πόλεων είναι στην αρχαία διάλεκτο πού χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι της περιοχής,αλλά έχουν καταγραφεί με ελληνικούς χαρακτήρες.Οι θάλασσες γύρω από την χερσόνησο-του Ιόνιου δηλαδή καί η Αδριατική-υποδηλώνονται με δύο παράλληλες,κυματοειδείς γραμμές.Αρκετές από τις 13 πόλεις πού σημειώνονται στον χάρτη,όπως η Οτράντο,η Σολέντο,η Ουγκέντο καί η Λεύκα(η σημερινή Σάντα Μαρία ντι Λεύκα),υπάρχουν εώς σήμερα.Ήταν γνωστό από την αρχαία ελληνική γραμματεία οτί οι Έλληνες είχαν κατανοήσει την ανάγκη γιά αποτύπωση των γεωγραφικών χαρακτηριστικών μιάς περιοχής καί ότι κάποιοι είχαν σχεδιάσει χάρτες,αλλά μέχρι πρότινος δεν είχε βρεθεί μια κάποια τέτοια αποτύπωση.

Έτσι,ο χάρτης τού Σολέτο,πέραν από ότι αποτελεί τον αρχαιότερο γεωγραφικό χάρτη της κλασικής αρχαιότητας,είναι καί η πρώτη απόδειξη ότι οι αρχαίοι Έλληνες κατασκεύαζαν χάρτες πριν τούς Ρωμαίους.Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι ο χάρτης τού Σολέτο είναι σύγχρονος τού Πυθαγόρα,ο οποίος είχε ιδρύσει μία φιλοσοφική σχολή στον Κρότωνα,στην σημερινή Καλαβρία,από την άλλη μεριά τού κόλπου τού Τάραντα.Αν και οι αρχαιολόγοι δεν μπορούν να συνδέσουν τον χάρτη με την σχολή,εντούτοις ο Πυθαγόρας λέγεται ότι πρώτος παρατήρησε ότι η θέση ορισμένων άστρων στον ουράνιο θόλο διέφερε από περιοχή σε περιοχή,καί πρότεινε την σφαιρικότητα της Γης,υπόθεση πού αποτέλεσε την βάση της σύγχρονης χαρτογραφίας.

Τί είναι η Τραγωδία

Τραγωδία είναι η αναπαράσταση μιας σπουδαίας και ολοκληρωμένης πράξης που περιέχει μεγαλοπρέπεια και όμορφο λόγο, μέσα στην οποία ξεχωρίζουν τα διάφορα είδη των μερών της. Εξελίσσεται με δράση κι όχι με απαγγελία και η ξιλέωση των παθών της γίνεται με τον οίκτο και το φόβο».Αυτό τον υπέροχο και μοναδικό ορισμό της τραγωδίας μας δίνει ο Αριστοτέλης στην Ποιητική του.Από λογοτεχνική άποψη, τραγωδία στη σύγχρονη έννοια είναι η υψηλή θεατρική δημιουργία, με τη δραματική αναπαράσταση της ζωής και τη σκηνική πληρότητα του λόγου, που μέσα σ’ αυτήν οι ηθικοί και κοινωνικοί νόμοι, μορφοποιημένοι σε δυνάμεις αμάχητες, πλήττουν σκληρά τον άνθρωπο, οδηγώντας τον σε πάθη δεινά και ισχυρές ψυχικές συγκρούσεις, για να βρει στο τέλος τη λύτρωση με την εξιλαστική θυσία, τον πόνο και την εξουθένωση.Η βαθιά ανατομία των χαρακτήρων, η δραματική συνάρτηση του ατόμου με το περιβάλλον και τον χρόνο, το τραγικό ξετύλιγμα της ζωής, η εσωτερικότητα του λόγου, το δυνατό φως πάνω σε πρόσωπα , ιδέες και γεγονότα, η τέλεια εγγραφή των αισθημάτων,η πιστότητα στην απόδοση των ηθικών μεταβολών είναι μερικά στοιχεία που συνθέτουν την «υψηλή» έννοια της σκηνικής δημιουργίας στην τραγωδία.Οι τραγικοί ποιητές, στη σύνθεση του διαλόγου μέσα στην αρχαία τραγωδία, επιδιώκουν με κάθε δύναμη τη συμμετρία και την αναλογία.

Οι αντίπαλες γνώμες και οι ορέξεις των ανταγωνιζόμενων προσώπων μπαίνουν ισόβαρα, σαν μια πλάστιγγα, έτσι που και μια ακόμη ροπή προς το τέλος του έργου να είναι αρκετή για να γείρει η ζυγαριά στο άλλο μέρος.Στόχος της τραγωδίας είναι η συγκίνηση, ο ψυχικός κραδασμός,που γίνεται εφικτός με την πυκνότητα και τη λυρική ουσία του λόγου, πριν απ’ όλα, κι ύστερα με τη μουσική και τον χορό. Ο λόγος βγαίνει από τα βάθη της καρδιάς και περιέχει ό,τι πιο διαλεχτό σε χρώμα και ζωή.Στην καλλιτεχνική της προέκταση -στην οποία δίνουμε ιδιαίτερη σημασία- η τραγωδία βασίζεται στη συνειδητοποίηση από το θεατή ότι τα δρώμενα μπροστά στα μάτια του είναι ένα κομμάτι από τη δική του ζωή κι ότι η τύχη τό ’φερε να εξελίσσονται εκεί που τα θέλησε ο μύθος: θα μπορούσαν να εξελίσσονται και μέσα στο σπίτι του!

Το εύρος της ελληνικής τραγωδίας είναι απέραντο τόσο, που κάθε της προέκταση και σε κάθε χώρο, ηθικό, κοινωνικό, θρησκευτικό,φιλοσοφικό, να δημιουργεί πάντα στον θεατή μια αίσθηση μεγαλείου, μια αίσθηση ότι βρίσκεται μπροστά στην αληθινή και πλήρη καλλιτεχνική δημιουργία.Ιερό χρέος κάθε Έλληνα και κάθε Ελληνίδας είναι να κάνουν κτήμα τους την υπέροχη ποιητική δημιουργία του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη.

Τα ονόματα των 12 μηνών του έτους

Το σημερινό μας ημερολόγιο, που είναι πια παγκόσμιο, έχει την αρχή του στο ρωμαϊκό ημερολόγιο που καθιέρωσε ο Ιούλιος Καίσαρας. Το ημερολόγιο αυτό το δημιούργησε ο αστρονόμος Σωσιγένης, από την Αλεξάνδρεια, επειδή όμως το εισήγαγε και το επέβαλε ο Ιούλιος Καίσαρας, γι’ αυτό και επεκράτησε με την ονομασία ιουλιανό ημερολόγιο.Το ιουλιανό ημερολόγιο έχει ως μόνο σημείο αναφοράς του τον ήλιο, είναι δηλαδή ηλιακό. Η διάρκεια τού έτους αντιστοιχεί στο χρόνο που μεσολαβεί ανάμεσα σε δύο συνεχείς διαβάσεις του ηλιακού κέντρου από το σημείο της εαρινής ισημερίας, (365 μέρες, 5 ώρες και 49 λεπτά περίπου). Πάνω στο ιουλιανό ημερολόγιο η χριστιανική εκκλησία τοποθέτησε το εορτολόγιό της. Με τον τρόπο που μετριόταν ο χρόνος είχε ως αποτέλεσμα κάθε εκατό περίπου χρόνια να χάνεται μια ολόκληρη ημέρα. Γι’ αυτό το 1582 ο πάπας Γρηγόριος ο ΙΓ΄, για να αποκατασταθεί αυτή η αναντιστοιχία μεταρρύθμισε το ιουλιανό ημερολόγιο, όπως είναι σήμερα. Από το όνομά του ονομάστηκε γρηγοριανό ημερόλογιο.Οι ονομασίες των 12 μηνών και του ιουλιανού και του γρηγοριανού ημερολογίου διατηρήθηκαν ίδιες και είναι λατινικές.Οι Ρωμαίοι είχαν πρωτοχρονιά την πρώτη του Μάρτη και τους μήνες, στην αρχή, τους ονόμαζαν με βάση την αριθμητική τους σειρά: Πρώτος, Δεύτερος κ.λπ. Αργότερα τους έδωσαν ονόματα θεών και αυτοκρατόρων. Έτσι οι επίσημες ονομασίες των μηνών διαμορφώθηκαν ως εξής:

Μάρτιος

Η μοναδική διαφορά του τότε διαχωρισμού του έτους με τον τώρα είναι ότι το νέο έτος ξεκινούσε τον μήνα Μάρτιο για τον αρχαίο κόσμο, και όχι με τον Ιανουάριο όπως σήμερα.Οι Ρωμαίοι όπως είναι γνωστό υπήρξαν μιλιταριστές και ο στρατός τους υπήρξε ο μεγαλύτερος και ισχυρότερος για την εποχή του, όσο φυσικά βρισκόταν στην ακμή του. Έτσι, ο Θεός του πολέμου Άρης, με την ρωμαϊκή του φυσικά ονομασία Mars,απολάμβανε ιδιαίτερη λατρεία και τιμές από τους Ρωμαίους. Ο πρώτος μήνας του έτους ονομάστηκε Martius για να τιμήσει τον Θεό.Martius σημαίνει «του Μαρς»

Απρίλιος

Ο δεύτερος μήνας του χρόνου ονομάστηκε Aprilis που προέρχεται από την λατινική λέξη «aperere» και σημαίνει «άνοιγμα», μιας και είναι ο μήνας που τα μπουμπούκια ανοίγουν.Κατά μια άλλη όχι παραδεκτή άποψη, ο Απρίλιος πήρε το όνομά του από την Θεά Αφροδίτη, μιας και αυτός ο μήνας υπήρξε αφιερωμένος σε αυτήν. Aprilis σημαίνει «αυτός που ανοίγει»

Μάιος

Ο τρίτος μήνας του έτους ονομάστηκε Maius για να τιμήσει την Μαία, μητέρα του Θεού Ερμή, μιας και την πρώτη μέρα αυτού του μήνα γίνονταν γιορτή προς τιμή της.Η Μαία λατρεύονταν από τους Ρωμαίους ως Θεά-προστάτιδα της Τιμής και του Σεβασμού.Maius σημαίνει «της Μαίας»

Ιούνιος

Ο τέταρτος μήνας του έτους ονομάστηκε Junius για να τιμήσει την Θεά Ήρα, με την ρωμαϊκή της φυσικά ονομασία Juno.Junius σημαίνει «της Τζούνο»

Ιούλιος

Ο μήνας αυτός αρχικά ονομαζόταν Quintilis που σημαίνει «πέμπτος». Το 44 π.Χ.όμως, μετονομάσθηκε σε Julius για να τιμήσει τον Ιούλιο Καίσαρα και να υπενθυμίζει την τραγική δολοφονία του.

Αύγουστος

Αυτός ο μήνας αρχικά ονομαζόταν Sextilis που σημαίνει «έκτος». Το 8 π.Χ. μετονομάστηκε σε Augustus προς τιμή του αυτοκράτορα Αυγούστου, που υποστήριζε πως αυτός είναι ο τυχερός του μήνας.

Σεπτέμβριος

Ο μήνας ονομάστηκε Septimus που σημαίνει «έβδομος». Κατά καιρούς μετονομαζόταν σε ονόματα ρωμαϊκών αυτοκρατόρων, από τους ίδιους τους αυτοκράτορες, που ζήλεψαν την δόξα του Ιούλιου και του Αυγούστου. Κανένα όμως από αυτά τα ονόματα δεν παρέμεινε για πολύ γνωστό ως το όνομα αυτού του μήνα.

Οκτώβριος

Ονομάστηκε τον ελληνικό αριθμό οκτώ που στα λατινικά παραμένει ο ίδιος, δηλαδή octo.

Νοέμβριος

Ονομάστηκε Nonus που σημαίνει «ένατος» από τον λατινικό αριθμό nove, το ελληνικό δηλαδή εννιά.

Δεκέμβριος

Ονομάστηκε Decimus που σημαίνει «δέκατος» από τον λατινικό αριθμό decem, το ελληνικό δηλαδή δέκα.

Ιανουάριος

Ο μήνας αυτός ονομάστηκε Januarius και πήρε το όνομά του από τον καθαρά ρωμαϊκό Θεό Janus, τον διπρόσωπο Θεό της Αρχής και του Τέλους. Το όνομά του προέρχεται από την ετρουσκική λέξη «jauna» που σημαίνει «πόρτα», γι αυτό λατρεύτηκε και ως Θεός-Φύλακας των Εισόδων και Εξόδων.

Januarius σημαίνει «του Τζάνους»

Φεβρουάριος

Ο μήνας ονομάστηκε Februarius κατά μια εκδοχή για να τιμήσει την Θεά Juno Februa, η οποία κατά την ρωμαϊκή μυθολογία είναι η μητέρα του Θεού Mars (Άρης) και Θεά του Πάθους. Στις 14 του μήνα ήταν η γιορτή προς τιμή της και προς τιμή του έρωτα (εορταστική ημέρα που επιβιώνει μέχρι σήμερα ως ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου).Κατά μια άλλη εκδοχή, ο μήνας πήρε το όνομά του από τον Februus, Θεό των Νεκρών. Ως τελευταίος μήνας του ρωμαϊκού έτους, γίνονταν μεγάλες τελετές εξαγνισμού καθώς και η εορτή των νεκρών. Februus είναι η ετρουσκική ονομασία του δικού μας Άδη, που λατρεύτηκε από τους Ρωμαίους αρχικά με το ετρουσκικό του όνομα και αργότερα με το λατινικό όνομα Pluto.

Hercules The Greatest Hero in Greek Mythology

Hercules is thought to be one of the greatest heroes in Greek mythology. The name Heracles itself is significant since it means "The Glory of Hera." It is believed that Heracles was not the name of a god, but perhaps a ritual name, deliberately adopted by a votary of the goddess or assigned by sacerdotal tradition to a "consort" of the great goddess Argos. Although there seems to be no definitive explanation of either the origin or the genuine character of Hercules, it appears unlikely that he was either a fallen god or a historic figure magnified to epic proportions. The more likely possibility seems that the character of Hercules is the result of a vast mythical synthesis that mingled and blended local legends and sacerdotal traditions from Hera's sanctuary at Argos.Even though the origins of Hercules are uncertain, some biographical facts are known while others are surmised. Ancient mythologists claim Hercules was not the real name of the hero; rather it was Alceides. They further state that name of Hercules would have been bestowed on him by Apollo when he became Hera's servant. Through his mother Alcmene and his father Amphitryon, Hercules was descended from Persus, since his two grandfathers, Alcaeus and Electryon, were both sons of Persus and Andromeda. So he is of pure Argive blood, and it was by accident that he was born at Thebes. Most of his adventures occurred in the Peloponnesus, and his descendants returned and settled there much later on. Amphitryon had to leave Thebes because of an accidental murder. Zeus took advantage of his absence ((he being away on an expedition against the Teleboans) and seduced Alcmene, but could do so only by disguising himself as Amphitryon for one night, whereby fathering Hercules. In the morning Amphitryon returned and the result of their union was Iphicles.

However, even before Hercules' birth Hera's jealousy was felt. Zeus had unwisely stated that "the next child to be born a descendant of the Perseidae would rule Argos." Hera then managed to retard the birth of Hercules and to arrange that another descendant of Persus should be born first; this was Eurystheus, who came only after seven months, and qualified by the virtue of Zeus' sacred world for the title of king of Argos and master of Hercules.When Hercules was eight months old Hera sent two serpents to his room to suffocate and choke him in his cradle. They found him lying with his twin Iphicles. Hercules quickly seized the serpents by the throat and strangled them.Being as an ordinary Greek child, Linus, the musician, taught Hercules the rudiments of music and the arts, but his pupil lacked self-control, and one day, when his master was correcting him, Hercules struck him with a stool and killed him. The child was sent into the country where he became a shepherd. There he also became a skilled archer through the teaching of Teutarus, the Scythia. When at eighteen, he stopped growing and stood four cubits and one foot tall, he was first successful in the face of danger as he killed a lion that was ravaging the countryside around Mount Cithaeron. In reward for this the local king, Thespius, gave him his fifty daughters, for he wanted grandsons by the hero. These fifty sons of Hercules later colonized Sardinia.

On his return from hunting this lion, Hercules met the envoys of King Erginus of Orchomenus, who were coming to claim the tribute paid to their master by the Thebans. Hercules cut off the noses and ears of the members of this embassy; then later, when Erginus marched against Thebes with his army, he challenged him and imposed on him twice the tribute that Erginus had previously demanded from Thebes.Creon, the king of Thebes, then gave the hero the hand of his daughter, Megara, who bore him five children, but Hera made Hercules go mad and he killed all the children. This was Hera's way of reminding Hercules that he was to begin serving Eurystheus. Hercules obeyed and the Herculean Labors begun. These twelve exploits, performed at the order of Eurystheus, were sometimes regarded as expiation for the murder of the children born him by Megara. At this time Hercules either made or was given his special weapons: he fashioned his club in the valley of Nemea from the trunk of a wild olive; Hermes gave him a sword; and Apollo gave him a bow and arrows. According to other traditions he received everything from his protectress Athena.

The Nemean lion: The first Herculean labor was to hunt the Nemean Lion, a prodigious animal, son of Orthrus and brother to the Sphinx of Thebes. The lion dwelled in a double-mouthed cave; Hercules blocked off one entrance of the cave and then wrestled the beast until he choked it to death. When the lion was dead, Hercules used the animal's own paws to remove the pelt, which became his armor, and its head served as his helmet.

The hydra of Lerna: The second labor was the destruction of the Hydra of Lerna, the daughter of Echidna and Typhon, who had been reared by Hera herself. The hydra was a hundred-headed serpent whose breath was so venomous that it could destroy life. When Hercules cut off the hideous heads they immediately grew back again, so he commanded his nephew Iolaus, who was with him, to seal each wound with a flaming brand. Then he dipped his arrows into Hydra's blood to make them poisonous.

The boar of Erymanthus: On Mount Erymanthus lived a monstrous boar, which Hercules forced to come out of its liar, and when it did he pushed it into a deep snow that covered the entire countryside. Then, when the animal was tired, he captured it and carried it alive to Eurystheus, who was so afraid that he took refuge in a sunken jar.

The hind of Ceryneia: At Oenoe, near the Hill of Ceryneia, a gigantic hind as destroying crops; she was sacred to Artemis, and it was a sacrilege to touch her. Hercules hunted for one entire year, when finding her he wounded her slightly with his arrow and carried her across his shoulders. As he crossed Arcadia he met Artemis and Apollo, who wanted the hind back and accused him of intending to kill a sacred animal. But Hercules extricated himself by saying the affair was the responsibility of Eurystheus, for he was only acting on the king's commands.

The birds of Stymphalus: In the region of lake Stymphalus in Arcadia a dense forest sheltered countless birds, which had originally flocked there when frightened by wolves. They had begun to devour all the fruit and even attacked passers-by. Eurystheus ordered Hercules to destroy these birds. He could not get them to leave the forest until he had recourse to bronze castanets given to him by Athena, which were made by Hephaetus. When hearing the castanets the birds took flight, thus allowing Hercules to kill them with his arrows.According to another version the birds were vultures that devoured men, and they used their steel feathers to pierce their victims.

The stables of Augeias: At Elis in the Peleponnesus there was a king called Augeias, who was a son of the Sun. He inherited a great fortune of flocks and herds from his father, but he never removed the dung from his stables, which eventually spread and made the country sterile. Hercules was given the task of cleaning these stables. First he made the king promise that he would pay him a certain sum if he did it in one day. Hercules succeeded by dint of diverting two rivers, Alpheius and Peneius, through the palace yard. However, Augeias refused to pay the certain sum and banished Hercules.

The Cretan bull: This, the seventh labor, took place in Crete where a monstrous bull was running wild. Its nature was uncertain, perhaps Zeus had disguised himself when he abducted Europa; perhaps it was the animal who Pasiphae had fallen in love with; or, perhaps it was a present from Poseidon that Minos had kept in his herd instead of sacrificing it to the god as agreed. However, the bull had to be brought back alive to Eurystheus. Hercules went to Crete and obtained permission from Minos to capture the bull on the run. Then he brought it back to Greece (some say he swam with it) where he presented it to his master. Eurystheus then offered it to Hera, but the goddess refused to accept it as a gift and set it free. This was the bull that Theseus had to later conquer on the plain of Marathon as a task set for him by Medusa.

The horses of Diomedes: Diomedes, the king of Thrace and son of Ares, possessed four mares that fed on human flesh. Hercules went to Thrace and set Diomedes himself before the mares, and they devoured him.

The girdle of the Amazon: Eurystheus had a daughter, Admete, who wanted the girdle of Hippolyta, the queen of the Amazons. Ares himself had given this girdle to the queen. Hercules set off with some companions for the Amazons. Hippolyta willingly agreed to give him her girdle, but Hera provoked a quarrel between the Amazons and Hercules' followers. A battle erupted, Hercules, thinking Hippolyta had betrayed him, killed her.

The cattle of Geryon: The final three labors took Hercules far from the known world. Eurystheus sent him to seek the cattle of Geryon, the son of Chrysaor. The herdsman Eurytion and his dog Orthrus guarded the cattle on the island of Eurytheia. This island lay in the far west, beyond Oceanus. To cross the ocean, Hercules barrowed the "goblet of the Sun," in which the solar star sailed back to his palace every evening on the other side of the world. Hercules had to threaten the Sun with his arrows before he was offered the loan of the goblet. In the same way he had to intimidate Oceanus to avoid being pitched about violently by the waves during the crossing. Finally he reached the sacred island, where he struck Orthrus, the "sheep-dog," with his club and killed him. In the end Geryon, the cattle owner himself, came to the aid of his men and was slain in similar fashion. Then Hercules returned as he had come, disembarking at Tartarus Tartessus. There he set up two pillars, which marked the edge of Oceanus (the "Pillars of Oceanus," which are currently called the Rock of Gibraltar and Cape Ceuta). Then he set out on a long journey through Spain and Gaul on his way back to Greece. He was attacked on the way by innumerable brigands, particularly in the region of Liguria, in the plain of Crau, where he stoned his enemies with bolders given to him by Zeus, and which even today bestrew the countryside. At Rome he had to fight Cacus, the brigand of Aventine Forest. When finally reaching Argos, he offered the rest of Geryon's herd as sacrifice to Hera.

The dog Cerberus: The eleventh labor took Hercules to the underworld to seek the three-headed dog Cerberus. Before his departure he was initiated into the Mysteries of Eleusis, so to know how to reach the kingdom of Hades, and more important to know how to get back.Hercules went through the "jaws of Hell," which lay off Cape Taenarum. A few spirits of the dead tried to block his way, notably the Gorgon Medusa, but the hero surmounted the obstacles, and presented himself to Hades. The latter agreed to let him have Cerberus if he could master him with his own hands. This Hercules did. Whereupon he returned with his prisoner to Eurystheus, who in fear and trembling had taken refuge in his sunken jar. Hercules, not knowing what to do with the dog, took it back to Hades.

The apples of the Hesperides: As the final labor, Eurystheus demanded "golden apples" from the garden of the Hesperides. The Hesperides, whose name means "the nymphs the evening," had set a hundred-headed dragon to watch over their garden; it was the offspring of Echidne and Typhon. Hercules set off. As he crossed Macedonia he met Cycnus, son of Ares, and killed him. Then he went through Illyria and reached the mouth of the Eridanus (the Po), where nymphs told him that the only creature who knew the way he must take was the sea-god Nereus. He gained access to Nereus, took him prisoner, put him in chains and forced him to speak.From that point on Hercules' itinerary becomes about impossible to follow. He went to Liberia, where he had to combat the giant, Anteus, the son of Earth, who renewed his strength every time he touched the ground. Hercules could only defeat him by raising him in his arms. Then he crossed Egypt, where he killed King Busiris, who offered all strangers in sacrifice to the gods; then he was to be found in Arabia, where he killed Emathion, son of Tithonus. Reaching the Red Sea, he embarked again in the "goblet of the Sun" and came to the Caucasian Mountains, where he freed Prometheus by killing the eagle that gnawed away perpetually at its victim's liver. In gratitude Prometheus helped him by divulging that he would not be able to pick the marvelous apples himself, but would need to get Atlas to pick them for him. So he went to find Atlas, who had the task of holding the sky on his shoulders, and he offered to take his place while he went to pick the desired fruit. Atlas acquiesced, brought back the apples and then declared that he would go and give them to Eurystheus himself. Hercules pretended to agree, but simply asked Atlas to slip a cushion on his shoulder. The latter did so without suspecting a trick, but while holding the sky Hercules escaped with the apples, leaving Atlas with his burden.When Eurystheus was given the marvelous apples he offered them in sacrifice to Athena, who asked Hercules to return them, for Fate had decreed that they should not be found anywhere else on earth.

There are varied descriptions of the many other adventures and expeditions that Hercules participated in. In one military expedition he fought against Troy. He had saved Hesione, the daughter of King Laomedon, and for this the king had promised Hercules some sacred mares, a promise that the king did not fulfill. Hercules rescued the daughter when returning from his war with the Amazons. Later Hercules returned with a fleet of eighteen ships; and attacked the city. Telamon, one of Hercules most faithful companions, scaled the wall and was first in the city. Laomedon and all of his children, except the youngest, were killed; and Hesione later married TelamonAccording to legend the death of Hercules was predestined by previous events in his life. On his earlier visit to the underworld Hercules met his friend Meleager, who asked him to marry his sister Delaneira, when he returned to earth. Hercules agreed and won the girl's hand after fighting the river-god, Achelous, who also wanted to marry her. After the marriage Hercules remained with his father-in-law, King Oeneus, for some time at Calydon. But while there he accidentally killed a young relative of the king and thought best to go into exile. So he set off with Delaneira and their son Hyllus. A centaur named Nessus took travelers across the river Evenus. Hercules crossed first. When Nessus had Delaneira in his boat alone he attempted to violate her. She cried for help and Hercules killed the centaur with an arrow. In his dying moments Nessus advised Delaneira to soak a piece of cloth in his blood and make a tunic with it; and if her husband ever ceased to love her, she was to dress him in this garment.

Some writers have been inclined to portray Hercules as an attendant of Omphale, waiting on her, exchanging costume with her, and spinning at her feet, which are echoes perhaps some Lydian myth in which a goddess was waited upon by an effeminate consort. This enslavement lasted three years. However, on his return Hercules, who had asked for the hand of Iola, the youngest daughter of Eurytus, made her his concubine. Then Delaneira remembered the love-charm that Nessus had given her and decided to make use of it.
Immediately after returning from his victory over Eurytus Hercules wanted to consecrate an altar to Zeus,and for this purpose sent to Delaneira asking for a garment. She sent him the tunic impregnated with the blood of Nessus. When Hercules put it on the poisoned blood burnt him unbearably. He tried tearing it off but injured himself even more because it was so firmly stuck to his skin. Then he was taken to Delaneira at Trachis. Upon seeing what she had done, she committed suicide.Hercules entrusted Iola to his son Hyllus, asking him to marry her. Then he went upon Mount Oeta, having built a high pyre and mounted it. He commanded his servants to set it afire, but all refused except Philoctetes, who resigned himself to the task and was given Hercules' bow and arrows as a reward. The pyre was still burning when a thunderclap was heard, and the hero, freed of his mortal self, was taken up into the sky. He became reconciled with Hera when reaching Olympus. A ceremony was enacted portraying his birth (that is, his emergence from the bosom of the goddess) and he married Hebe, the personification of youth.

Being worshipped from about 800 BC to the Christian era, around 400 AD, Hercules became the god ancestor of the Dorian kings. Alexander the Great incorporated his image in his coinage. In one legend Deianeira contrived Hercules' death in a fit of jealous pique with a rope tainted with the poison blood of a centaur, ironically from one of Hercules' own arrows, which inflicted such torture upon him that he committed suicide by self-immolation on Mount Oita, near Trachis. In various locations he enjoyed many cult centers, with the notable exception of Crete. At the major sanctuaries on Thasos and Mount Oita, every fourth year, the death of this god was marked by a sacrificial fire festival. These rites often became huge feasts. Similar festivals were held for the god Sandon. In Roman Hercules became Hercules. In the fifth century BC, Pindar called Hercules heros theos, "heroes god." Later, without hesitation, the Romans adopted Hercules as the god of physical strength.

Για τη ζωή και την τύχη του Ομήρου

Ολόκληρη η αρχαιότητα παραδέχεται την ύπαρξη του Ομήρου. Για το βίο του Ομήρου διασώθηκαν μέχρι τις μέρες μας οκτώ βιογραφίες και πολλοί μύθοι, θρύλοι και εικασίες.Από τις βιογραφίες αυτές σπουδαιότερες είναι εκείνες που αποδίδονται στον Ηρόδοτο, στον Πλούταρχο και στον Πρόκλο.Ομόφωνα η παράδοση αναφέρει ως αρχικό όνομα του Ομήρου το Μιλησιγενης.Από το όνομα αυτό σχηματίστηκε αργότερα το όνομα Μελις, το οποίο έφερε ο υποτιθέμενος πατέρας του Ομήρου και το οποίο ταυτίζεται με τον ποταμό Μέλητα, που βρίσκεται κοντά στη Σμύρνη και από αυτό το γεγονός ξεκίνησαν οι αξιώσεις της Σμύρνης να θεωρείται πατρίδα του ποιητή, περισσότερο από άλλες πόλεις. Γιατί σχετικά με την καταγωγή του ποιητή φιλονικούσαν πολλές πόλεις, από τις οποίες οι κυριότερες ήταν εφτά Σμύρνη, Χίος, Κολοφών, ’Ιθάκη, Πύλος, Άργος, Αθήνα.Εκτός από τη Σμύρνη, τις μεγαλύτερες αξιώσεις στην αρχαιότητα σχετικά με την καταγωγή του ποιητή είχε η Χίος, όπως μας λέει γι’ αυτήν ο ποιητής Σιμωνίδης, επειδή στο νησί αυτό άκμασε το γένος των 'Ομηριδών. Οι Ομηρίδες ήταν οι απόγονοι του Ομήρου, και έργο τους ήταν ν’ απαγγέλλουν τα ποιήματα του προγόνου τους.

Τις δικαιότερες όμως απαιτήσεις από την αρχαιότητα είχε η Σμύρνη.H μικρασιατική παραλία, και μάλιστα το τμήμα της στο οποίο έζησαν Αιολείς και Ίωνες, δηλαδή η παραλία Σμύρνης - Ερυθρών - Φωκαίας και η απέναντι Χίος, υπήρξε η .κοιτίδα του ελληνικού έπους. Έτσι εξηγείται και η ανάμειξη μέσα στο έπος ιωνικών και αιολικών γλωσσικών στοιχείων. Όλες αυτές οι έριδες δήλωναν ότι υπήρχε ένα συγκεκριμένο πρόσωπο με το όνομα Όμηρος και μάλιστα πρόσωπο σημαντικής σπουδαιότητας.Το όνομα "Ομηρος ετυμολογήθηκε από την αρχαιότητα με πολλούς τρόπους και ο καθένας έπλασε και σχετικό μύθο για τη δικαιολόγηση της ετυμολογίας του. Έτσι ο Έφορος ο Κυμαίος παράγει το όνομα από το μή ορών, ακολουθώντας το σχετικό μύθο ότι ο ποιητής ήταν τυφλός. Αλλη ετυμολογία υποστηρίζει ότι ο ποιητής ή ο πατέρας του είχε δοθεί ως όμηρος, όπως αναφέρεται στον Ψευδοπλούταρχο Ομήρου βίος.

Για τη ζωή και την τύχη του Ομήρου πλάστηκε και ο μύθος για τον αγώνα Ομήρου και Ησιόδου, κατά τον οποίο ο ποιητής νικήθηκε από τον Ησίοδο.Η επικρατούσα παράδοση είναι ότι ο ποιητής πέθανε στην Ίο.Και για το χρόνο κατά τον οποίο έζησε ο ποιητής υπήρχε στην αρχαιότητα αμφιβολία.Ο Κράτης ο Μαλλώτης υπολογίζει ότι ο' Όμηρος έζησε εξήντα χρόνια μετά τα Τρωικά, ενώ ο Ερατοσθένης τοποθετεί την ακμή του Ομήρου 100 χρόνια μετά τα Τρωικά και 20 μετά την κάθοδο των Ηρακλειδών (Δωριέων). Πιο ακριβής είναι ο Θουκυδίδης, ο οποίος παραδέχεται ότι ο Όμηρος έζησε πολλώ ύστερον των Τρωικών.Σπουδαίας σημασίας είναι η αναφορά του Ηροδότου ο οποίος θεωρεί σύγχρονους τον Όμηρο και τον Ησίοδο και αναφέρει ότι έζησαν και οι δύο τετρακόσια χρόνια πριν απ'αυτόν.Την άποψη αυτή του Ηροδότου,τη σχετική με τη χρονολόγηση του Ομήρου (8ο π.Χ.αι.), αποδέχεται και. σήμερα η επιστήμη.Στον Όμηρο από την αρχαιότητα εκτός από την ’Ιλιάδα και την ’Οδύσσεια αποδίδονταν και πολλά άλλα έργα, όπως Βατραχομυομαχία, 'Ομηρικοί " Υμνοι, Θηβαΐς, Κύπρια ’Έπη ,’Επίγονοι, Μαργίτης και άλλα. Ήδη όμως από την αρχαιότητα υπήρχαν επιφυλάξεις. Mετά από πολλές αμφιταλαντεύσεις,έρευνες και μελέτες στο ύφος και στην τεχνική του Ομήρου, η σημερινή έρευνα αποδίδει στον Όμηρο μόνο την Οδύσσεια και την Ιλιάδα με ορισμένες επιφυλάξεις βέβαια σχετικά με την ’Οδύσσεια από λίγους ερευνητές.Δεν έλειψαν και από την αρχαιότητα μερικοί που αμφισβητούσαν κατά πόσο ο Όμηρος έγραψε και την ’Ιλιάδα και την Οδύσσεια.